Thema 3D

3D printmarkt groeit langzaam, maar de maakindustrie vindt steeds vaker business met AM
3D printen is één van de belangrijke thema’s op zowel de TechniShow als ESEF 2018. “We hebben geluisterd naar de bezoekers. Zij gaven vorige keer nadrukkelijk aan informatie te zoeken over 3D technologie. Die zal je nu ruimschoots op de TechniShow aantreffen”, zegt Philippe Reinders Folmer, bestuurslid FPT Vimag. Want ook al komt de technologie in Nederland slechts mondjesmaat van de grond, de interesse neemt wel degelijk toe. Een maakbedrijven sorteren achter de schermen volop voor op 3D printen.

Maakbedrijven raken ondertussen steeds meer overtuigd dat 3D printen een rol zal gaan spelen. De snelle ontwikkelingen maken ze soms echter kopschuw. In welke technologie moet je investeren? En hoe weet je zeker dat je de juiste selectie maakt? Samen met FLAM3D en 3D Print magazine is er daarom op de TechniShow en ESEF een uitgebreid programma opgezet. “Ons doel is en blijft 3D printen bekend maken”, zegt Kris Binon, directeur FLAM3D. Deze Vlaamse organisatie telt ondertussen 70 leden, actief binnen het 3D print ecosysteem. Daaronder ook een aantal Nederlandse bedrijven. “De waardeketen houdt niet op aan de grens.” FLAM3D is betrokken bij de invulling van zowel de dagelijkse Guided Tours 3D, de congressen tijdens de 3D dag op donderdag 22 maart én het informatieaanbod op het 3D Printplein. Met de presentatie van Family of the Future demonstreren de leden de verschillende 3D printtechnieken, de materialen en de toepassingen. Bijvoorbeeld een lichtgewicht heupgewricht, 3D geprint van Ti64 en nabewerkt met CNC frezen en draaien. Of een slimme helm, lichter door een geïntegreerde rasterstructuur van kunststof mee te printen.
 
Markt komt in beweging
Hoewel 3D printen in de media veel aandacht krijgt, is het aantal metaalprinters dat in Nederland staat, nog steeds beperkt. Een inventarisatie door Belgische start-up AM Consulting & Stratagy toonde eind 2017 aan dat er in de Benelux tussen de 80 en 90 metaalprinters staan, goed voor zo’n 60 ton metaalpoeder per jaar. Volgens deze onderzoekers groeit de Benelux markt zo’n 15 tot 20% per jaar. Maakbedrijven zijn wel degelijk op zoek naar hoe ze 3D technologie integreren in hun processen, merkt Lenn Hoek van Dijke van Trumpf Nederland.
“Op het vlak van 3D metaalprinten loopt Nederland achter, maar we merken wel dat de markt sterker beweegt. Het bewustzijn dat men hier iets mee moet, ligt hoger dan twee jaar geleden.” Wat de technologie inhoudt, weet men wel. Ook de toegevoegde waarde ziet men, maar toch worstelen bedrijven met het ontwikkelen van kansrijke applicaties. Veel bedrijven zijn in de beginfase op zoek naar ondersteuning in de applicatieontwikkeling, merkt de sales engineer Additive Manufacturing bij Trumpf Nederland.
Ook Jan Floor van Egmond, directeur bij Landré, ziet een verandering bij de maakbedrijven. “Steeds meer industriële partijen betrekken vanaf het engineeren 3D printen bij hun productontwikkeling. Ze kijken over de levenscyclus van het product heen en ontwerpen nu al zodanig, dat ze straks spare parts kunnen printen.” Hij ziet dit zowel bij de toepassingen in kunststof als metaal. “De bedrijven beginnen steeds meer concrete businessmodellen te ontwikkelen, waarin ze optimaal gebruik maken van 3D printen.” De markt blijft de komende jaren gestaag groeien.” Philippe Reinders Folmer van Renishaw Benelux verwacht over twee tot drie jaar een aantrekkende vraag. “We staan aan de vooravond van een grotere beweging.” De hoge investeringskosten (8 ton tot 1 miljoen euro), het gebrek aan voor AM geschoolde medewerkers en het feit dat je moet herontwerpen voor 3D metaalprinten ziet hij als drempels.
 
Guided Tours 3D
Ook Henny ten Pas van Bender AM is overtuigd dat op termijn de Nederlandse 3D print markt er wel komt. “Als OEM’ers de technologie gaan verlangen én toeleveranciers in staat zijn te investeren, dan gaat de markt wel groeien.” Hij gelooft dat je tot dan met name met wat hij noemt brugtechnologieën veel kunt doen. Daarmee doelt hij op alternatieve metaalprinttechnieken voor poederbedmachines, die qua bediening en technologie dichterbij de bekende praktijk in de metaalbewerking staan. Near net shape technieken, die de doorlooptijd in de verspaning en de materiaalverspilling wel enorm verbeteren. Om wegwijs te worden in de vele mogelijkheden en overzicht te krijgen, kunnen bezoekers aan TechniShow en ESEF elke dag kiezen uit meerdere Guided Tours 3D. Deze beslaan meerdere thema’s. Deze lopen uiteen van Additive Manufacturing in de precisie-industrie, verschillende technologieën voor 3D metaalprinten tot een business tour.
 
Vervangt kunststof metaal?
Metaalbewerkers zijn vaak vooral op zoek naar 3D metaalprinttechnologie. De vraag is echter: kun je niet menig machineonderdeel dat nu bijvoorbeeld uit aluminium wordt gefreesd, beter 3D printen met kunststof? Seido Systems, Benelux dealer van Stratasys, ziet dat internationaal klanten de FDM printtechnologie gebruiken om bijvoorbeeld niet belaste fijnmechanische onderdelen voor de vliegtuigindustrie te gaan printen in plaats van met CNC- en giettechnieken te maken. Karl Wallecan, directeur van Seido Systems: “De industriële 3D printers worden eigenlijk alleen nog verkocht met gecertificeerde kunststof materialen. Omdat men nu voor functionele delen gaat. Bouwvolume is dan één criterium waarop men een printer selecteert, materiaalspecificaties worden steeds vaker doorslaggevend. Materialen gaan het verschil maken.”
 
Make or buy
Misschien nog wel sterker dan de verkopen van industriële 3D printers, groeit de vraag naar 3D printservice bedrijven. “Daarmee staan we pas aan het begin van de ontwikkeling”, zegt Jan Floor van Egmond. Landré is de initiator geweest bij de oprichting van RapidCenter, een online printplatform. De dienstverlening van RapidCenter begint bij het adviseren van de klant in de juiste printoplossing voor zijn applicatie. Via het online platform van RapidCenter kan het werk vervolgens ook worden uitbesteed. “Het brede netwerk van aan het RapidCenter verbonden printers maken vrijwel elke printoplossing in metaal als kunststof toegankelijk.” Seido Systems biedt met Seido Solutions ook 3D printen als een service aan. Op de ESEF kunnen bezoekers ook bij specialisten zoals Oceanz en RP2 terecht als ze de afweging make or buy willen maken.
Floris de Zwart, Brandmanager bij de Jaarbeurs: “Exposanten op de TechniShow laten de technologie zien die vandaag beschikbaar is. En op de ESEF tonen de voorlopers in de toeleveringsindustrie al hoe ze deze nieuwe technologie succesvol inzetten.” Want 3D printen en 3D scannen zijn geen toekomstdromen meer. De ontwikkelingen gaan nog steeds snel, maar sommige maakbedrijven zetten de technologie nu al succesvol in. Dit betekent niet automatisch dat men zelf moet investeren in de technologie. De vraag die eigenlijk al vanaf het begin aan de ESEF ten grondslag ligt, make of buy, komt ook bij 3D printen aan de orde. Het voordeel van uitbesteden is in deze fase dat men beter kan zoeken welke technologie het meest geschikt is voor de toepassing. Die vraag kunnen bezoekers ook voorleggen aan de specialisten op het 3D printplein. Aan de hand van overzichtelijke stroomdiagrammen maken studenten van zowel Vlaamse als Nederlandse hogescholen en universiteiten de bezoekers wegwijs.
 
3D dag: 22 maart
3D printen behelst veel meer dan puur de technologie. Materialen, software, inbedding in de productieprocessen, maar vooral het businessmodel is minstens zo belangrijk. Deze verdiepingsslag wordt donderdag 22 maart gemaakt. Dit is de 3D dag op TechniShow en ESEF 2018. Deze dag vinden er namelijk twee congressen plaats én een workshop. “Na het uiterst succesvolle ochtend congres van twee jaar geleden organiseren we dit jaar twee congressen, waarin we telkens het accent anders leggen”, aldus Floris de Zwart. Keynote spreker is beide keren Marc Saunders, global AM directeur bij Renishaw. “Nieuwe denkwijzen over design en businessmodellen zullen de drijfveren worden achter de groei van additive manufacturing”, zegt hij.
“Velen denken dat additive manufacturing een maaktechnologie is. Het is echter een strategische keuze. Additive Manufacturing begint in de directiekamer.” En daarmee zorgt Marc Saunders voor de verbinding tussen de technologiebeurs TechniShow en toeleverbeurs ESEF. Henk Jansen, directeur FMI Instrumed, maakt op het congres de vertaalslag naar de praktijk. De subcontractor voor implantaten en medische componenten maakt de omslag van verspanend produceren naar additief. “3D metaalprinten is geen kwestie van op de knop drukken”, zegt Henk Jansen. De technologie moet ingebed zijn in de CNC verspanende werkomgeving. Additive meets CNC op het beurzenduo van de Benelux maakindustrie.

Deelname aan de Guided Tours 3D en de congressen zijn gratis voor bezoekers van ESEF en TechniShow. Wel is registratie vooraf noodzakelijk, omdat het aantal plaatsen beperkt is. Voor bezoekers die zelf hun weg in het 3D print aanbod willen zoeken, zijn er handige 3D routes over de TechniShow uitgestippeld. De gratis plattegrond vind je op het 3D Printplein.

Download hier de brochure guided tours 3D print TechniShow